Қазақстан Ұлттық Банкі 2026 жылғы сәуір айындағы айырбастау пункттерінің статистикасын жариялады. Мәліметтерге қарағанда, бұл жолы басты назар долларда емес, рубльде.
Сәуірде АҚШ доллары бойынша таза сату көлемі 101,9 млрд теңгені құрады. Наурызда бұл көрсеткіш 106,6 млрд теңге болған еді. Яғни халықтың долларға деген сұранысы біртіндеп төмендеуін жалғастырып жатыр.
Еуроға сұраныс та әлсіреді. EUR бойынша таза сатып алу көлемі бір ай бұрынғы 12,0 млрд теңгеден 10,4 млрд теңгеге дейін азайды. Бұл үй шаруашылықтарының валюта нарығындағы белсенділігі салыстырмалы түрде тыныштала бастағанын көрсетеді.
Ал рубль бойынша жағдай мүлде басқа. Наурызда RUB бойынша таза көрсеткіш оң аймақта болып, 7,4 млрд теңгені құраған. Алайда сәуірде көрсеткіш қайтадан күрт теріс аймаққа өтіп, минус 39,8 млрд теңгеге дейін төмендеді.
Бұл халық пен айырбастау пункттерінің клиенттері рубльді жаппай өткізе бастағанын білдіреді. Оның ауқымы өткен жылғы ең қарқынды сатылым кезеңдерімен шамалас.
Рубль сатылымының негізгі бөлігі ірі қалаларда шоғырланған:
1️⃣ Алматы қаласы — 14,8 млрд теңге;
2️⃣ Астана қаласы — 6,7 млрд теңге;
3️⃣ Шымкент қаласы — 4,1 млрд теңге.
Яғни ең ірі қолма-қол ақша ағындары жинақталатын орталықтар дәл осы қалалар болып отыр.
▪️Барлық валюталар бойынша айырбастау пункттері арқылы өткен таза ақша ағындарын қарасақ, шетел валютасын сатып алу бойынша көшбасшылық бұрынғысынша мегаполистерде сақталған:
▫️Алматы — 22,8 млрд теңге;
▫️Шымкент — 13,9 млрд теңге.
Сондай-ақ жоғары сұраныс Маңғыстау облысында (8,7 млрд теңге) және Атырау облысында (6,5 млрд теңге) байқалды. Бұл өңірлердің қаржылық белсенділігі мен ақша айналымының көлеміне сәйкес келеді.
Бірақ сәуірдегі көрініс біркелкі болған жоқ. Астана барлық валюталар жиынтығы бойынша минус 396 млн теңгеге шықты. Теріс көрсеткіш Алматы облысында (-1,1 млрд теңге), Абай облысында (-326 млн теңге) және Шығыс Қазақстан облысында (-228 млн теңге) тіркелді. Бұл өңірлерде тұрғындар жаңа валюта сатып алудан гөрі бұрын жинаған валютасын теңгеге айырбастауды жиірек таңдаған.
Рубльдің дәл осындай көлемде сатылуы тек халықтың әрекетімен түсіндірілмеуі мүмкін. Нарықта ірі ойыншылардың да ықпалы болуы ықтимал. Мысалы, кәсіпкерлер мен сыртқы саудаға қатысушылар Қазақстанды RUB → USD айырбастау алаңы ретінде пайдалануы мүмкін. Ресей ішінде валюталық операцияларды жүргізу қолайсыздау болған жағдайда мұндай схемалар рубль ұсынысын арттырып, қатарынан долларға сұранысты қолдауы ықтимал.
Әрине, мұны нақты растау үшін егжей-тегжейлі статистика қажет. Қазіргі деректер тек осындай болжам жасауға мүмкіндік береді.
Сәуірдің негізгі қорытындысы екіұшты болып шықты. Бір жағынан, долларға сұраныс төмендеп келеді. Бұл халықтың валюта нарығына қатысты күтулері біршама тынышталғанын аңғартады. Екінші жағынан, рубль қайтадан жаппай сатылып жатыр. Ал бұл үрдіс қарапайым жинақтардың қозғалысынан гөрі трансшекаралық есеп айырысулардың құрылымы мен ірі қолма-қол ақша ағындарының бағытына көбірек байланысты болуы мүмкін.
Бұл мақала жасанды интеллект көмегімеударылды.
Tengenomika Telegram-арнасы
