2024 жылдың қаңтар-маусым айларындағы Қазақстан Республикасы халқының көші-қоны туралы есепте елдің әлеуметтік-экономикалық дамуына қатысты күшейіп келе жатқан проблемаларды көрсететін айтарлықтай аймақтық теңгерімсіздіктер анықталды.
Жалпы көші-қон сальдосы 7 289 адамды құрағанымен, егжей-тегжейлі талдау бұл көрсеткіштің артында бірнеше аймақтар үшін күрделі сын-қатерлер тұрғанын көрсетеді.
Сыртқы көші-қон: екіжақты көрініс
2024 жылдың бірінші жартысында Қазақстанға 14 256 адам келген, ал 6 967 адам елден кеткен. Көші-қонның негізгі алмасуы бұрынғыдай ТМД елдерімен орын алып отыр, бұл елдерден барлық мигранттардың 78,2%-ы келген, ал кеткендер үлесі 77%-ды құрайды.
Бұл факт әлемнің басқа аймақтарынан мигранттардың аз келіп жатқанына, демек, экономиканы жаңғыртуға қажетті жаңа білімдер мен дағдылардың жеткіліксіздігіне назар аудартады.
Ішкі көші-қон: артта қалған аймақтарға соққы
Ішкі көші-қон ел ішінде көші-қон ағынының едәуір ұлғайғанын көрсетті, ол 2023 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 1,7 есе өсті. Дегенмен, бұл өсуден барлық аймақтар пайда көрген жоқ.
Халық санының ең көп азаюы Түркістан облысында байқалды, онда көші-қон сальдосы -13 158 адамды құрады. Жамбыл облысы 7 264 адамға, Жетісу 5 091 адамға, Қызылорда облысы 4 204 адамға, ал Абай облысы 3 472 адамға азайды.
Бұл аймақтар, әдетте, экономикалық дамуы бойынша артта қалып келеді, бұл олардың жағдайын нашарлатады. Осы аймақтардан Астана мен Алматы сияқты ірі қалаларға халықтың көшуі әлеуметтік-экономикалық теңгерімсіздікті күшейтіп, мәселелердің одан әрі күрделенуіне жағдай жасайды.
Қорытынды: шұғыл шаралар қажет
Ұсынылған деректер шұғыл араласуды талап ететін күрделі мәселелердің бар екенін көрсетеді. Кейбір аймақтардан халықтың кетуі, ТМД елдерінен көші-қонға тәуелділік және жоғары білікті мамандардың аз келуі Қазақстанның тұрақты дамуы үшін үлкен кедергілерге айналуы мүмкін.
Осы сын-қатерлерді жеңу үшін аймақтық дамуға, ауылдық және аз дамыған аймақтардағы өмір сүру жағдайларын жақсартуға, сондай-ақ басқа елдерден білікті кадрларды тартуға және оларды ұстап қалуға бағытталған кешенді шаралар қажет.
