2021-2023 жылдар аралығында Қазақстан экспорты айтарлықтай өсті. 1 миллион доллардан асатын тауар саны 565-тен 1 065-ке жетті. Бұл 188%-ға өскенін көрсетеді.
Көп жаңа позиция келесі салаларға тиесілі:
1. Машина жасау өнімдері – +228 позиция.
2. Химия өнеркәсібі – +77 позиция.
3. Металлургия – +42 позиция.
4. Азық-түлік өнеркәсібі – +20 позиция.
Нақты тауарлар арасында:
• бензин мен дизель отыны;
• макарон мен ұн;
• химиялық тыңайтқыштар;
• металл прокаты;
• консервіленген жеміс пен компот бар.
Бұл тауарлар Қазақстан экономикасының әртараптанғанын көрсетеді.
Негізгі серіктестер:
• Ресей – +469 позиция.
• Қытай – +173 позиция.
• Түркия – +242 позиция.
• Қырғызстан – +92 позиция.
• Армения – +209 позиция.
Ресейге негізінен машина жасау өнімдері мен химия, ал Қытайға металл және ауыл шаруашылығы өнімдері экспортталады.
Көршілермен салыстыру
• Қырғызстан экспорты 63%-ға өсті (147-ден 239-ға).
• Армения екі есе көбейді (175-тен 384-ке).
• Өзбекстан да өскен, бірақ 2023 жылғы мәлімет жоқ.
Қазақстан экспорт позицияларының саны бойынша аймақта көш бастап тұр.
Экспорттың өсуіне қарамастан, әлі де шешілуі тиіс мәселелер бар:
1. Жаңа нарықтар. Жақын елдерден бөлек, алыс елдерге шығу қажет.
2. Инфрақұрылым. Логистиканы жақсарту маңызды.
3. Өнім сапасы. Халықаралық стандарттарға сай болу керек.
3 жылда Қазақстан экспорт тізіміне 500 жаңа тауар қосты. Машина жасау, химия, металлургия мен азық-түлік негізгі салаларға айналды. Егер осындай қарқын жалғасса, Қазақстан әлемдік нарықта маңызды ойыншы бола алады.
Ернар Серік, тәуелсіз сарапшы
