EC[ON]OMY

Мемлекеттік қолдау: Бизнес үшін тиімділік өлшемдері

Бизнеске мемлекеттік қолдау — оның тұрақты дамуының негізі. Бірақ бұл қолдаудың қаншалықты тиімді екені жиі сұрақ туындатады. Ұлттық экономика министрлігі тиімділікті талдауға жаңа тәсілдерді енгізуде. Назарда цифрлық экожүйе құру, процестерді автоматтандыру және заманауи әдістерді қолдану.

Бүгінде Қазақстанда 130-дан астам мемлекеттік қолдау шарасы бар. Олар субсидиялардан бастап салықтық жеңілдіктер мен басқа да көмектерді қамтиды. Бірақ бұл шаралардың әртүрлілігі кәсіпкерлерге қиындық тудырады. Құжаттар мен талаптардың күрделілігі көмектің қолжетімділігін азайтады.

2023 жылдан бастап тиімділікті талдау міндетті болды. Қаржылай емес қолдауды бағалау әдістемесі әзірленіп, қолданыла бастады. Ал қаржылай және мүліктік қолдауды талдау әдістері әлі де жетілдіру үстінде.

Талдау екі әдіс арқылы жүргізіледі: сандық және сапалық.

Сандық әдіс:

• Салық түсімдерінің өсуін өлшеу.

• Еңбек өнімділігін бағалау.

• Табыстар мен жұмысшылар санының өзгеруін талдау.

Сапалық әдіс:

• Қолдау алған кәсіпкерлер арасында сауалнамалар өткізу.

Бұл тәсіл шаралардың әсерін нақты бағалауға мүмкіндік береді.

Цифрлық экожүйе процестерді жеңілдетеді. Арнайы құралдар әзірленді. Олар сауалнамаларды, деректер жинауды және талдауды автоматтандырады. Нәтижелер нақты уақыт режимінде қолжетімді болады.

Мемлекеттік қолдау шараларының реестрі құрылды. Реестр 130-дан астам қолдау түрін қамтиды. Ол rchl.govtec.kz платформасында орналастырылған. Болашақта бұл жүйе «Кәсіпкердің жеке кабинетімен» біріктіріледі.

Цифрландыру айтарлықтай артықшылықтар береді:

• Уақыт шығындарын азайтады.

• Сауалнамалардың құнын төмендетеді.

• Деректердің дәлдігін арттырады.

Мысалы, бір жыл ішінде 43 қаржылай емес шара талданды. Жұмысқа 10 мемлекеттік орган қатысқан. Нәтижелер ең тиімді қолдау құралдарын анықтауға мүмкіндік берді.

Мәселелер мен шешімдер

Басты қиындықтар:

• Адам ресурстарының қажеттілігі.

• Кәсіпкерлердің сауалнамалар туралы жеткілікті ақпарат алмауы.

Бұл мәселелерді шешу үшін Қаржы министрлігімен интеграция жоспарлануда. Бірлескен жұмыс деректер сапасын жақсартады.

Барлық қолдау алушылар төрт топқа бөлінеді:

1. Төмен бәсекеге қабілетті.

2. Орташа бәсекеге қабілетті.

3. Жоғары бәсекеге қабілетті.

4. Бәсекеге қабілетті, бірақ рецессияда.

Әр топ үшін арнайы «шешімдер пакеті» дайындалады. Бұл бизнеске нақты кезеңде мақсатты қолдау көрсетуге көмектеседі.

Мемлекеттік қолдау тиімділігін бағалау — мемлекет пен бизнестің өзара байланысын жақсартуда маңызды қадам. Цифрландыру бұл процесті жеңілдетеді. Қазақстан заманауи технологияларды енгізу арқылы прогрессивті әдіс ұсынады.

Бұл шаралар шағын және орта бизнестің тұрақты дамуына негіз болады. Жаңа жұмыс орындары ашылып, салық түсімдері артады, ал экономика нығая түседі.

 

Эрик Жамбылов, Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің

кәсіпкерлікті дамыту департаментінің директоры

Scroll to Top