EC[ON]OMY

Креативті индустриялар: хаб пен орталықты шатастырмау маңызды!

Соңғы жылдары Қазақстанда креативті индустриялардың қарқынды дамуы байқалып отыр. Бұл салаға мемлекет пен жеке сектор тарапынан жүйелі қолдау қажет. Дегенмен, креативті орталықтар мен хабтар бірдей ұғым емес. Олардың әрқайсысының өз міндеті мен қызмет аясы бар.

Креативті хаб деген не?

Креативті хаб – бұл шығармашылық адамдарға, стартаптарға, өнер иелеріне арналған арнайы кеңістік. Мұнда олар идеяларын жүзеге асырып, өз жобаларымен айналыса алады. British Council мәліметіне сәйкес, креативті хабтың басты мақсаты – әртүрлі сала өкілдерін біріктіріп, олар үшін жайлы жұмыс ортасын құру.

Хабтар өз резиденттеріне кеңсе, студия, құрал-жабдық, оқыту бағдарламалары, нетворкинг мүмкіндіктерін ұсынады. Яғни, хаб – шығармашыл кәсіпкерлерге арналған инфрақұрылым. Алайда, олар стратегиялық жоспарлау немесе мемлекеттік қаржыландырумен айналыспайды.

Креативті индустрияларды дамыту орталықтары

Ал орталықтардың мақсаты – креативті индустриялардың жалпы дамуын стратегиялық тұрғыдан қолдау. Олар:

• Мемлекеттік бағдарламаларды әзірлейді;

• Қаржыландыру тетіктерін қалыптастырады (гранттар, субсидиялар, салықтық жеңілдіктер);

• Халықаралық серіктестікті дамытуға көмектеседі;

• Білім беру бағдарламаларын ұйымдастырады.

Қарапайым тілмен айтсақ, орталықтар – бұл басшылық және басқару құрылымдары, ал хабтар – идеяларды жүзеге асыратын алаңдар.

Әлемдік тәжірибе не дейді?

Басқа елдерде мұндай жүйе сәтті жұмыс істейді.

• Ресейде стратегиялық бастамалар агенттігінің Креативті экономика орталығы кәсіпкерлерге кеңес беріп, заңнамалық қолдауды күшейтуге көмектеседі.

• Оңтүстік Кореяда Korea Creative Content Agency креативті бизнеске маркетингтік қолдау көрсетіп, халықаралық нарыққа шығуға көмектеседі.

• Индонезияда Creative Economy Agency ұлттық стратегия жасап, креативті кеңістіктердің дамуына ықпал етеді.

Бұл елдерде орталықтар стратегиялық басқарумен айналысып, хабтардың дамуын үйлестіреді.

Қазақстанға қандай модель тиімді?

Қазақстанда креативті индустрияларды қаржыландырудың нақты жүйесі қалыптаспаған. Бірақ Алматы қаласындағы Almaty Creative орталығы ЕБК (Единая бюджетная классификация — Бірыңғай бюджеттік классификация) арқылы қаржыландырылуда. Осы жүйені бүкіл елге енгізу ұсынылады.

Қаржы бөлу механизмі:

1. Мемлекет креативті индустрияларды дамыту орталықтарына қаражат бөледі.

2. Орталықтар хабтарды қаржыландырып, олардың жұмысын үйлестіреді.

3. Хабтар бұл қаражатты ғимарат жалдауға, құрал-жабдық сатып алуға, оқыту бағдарламаларын ұйымдастыруға жұмсайды.

4. Орталықтар хабтардың жұмысын бақылап, тиімділігін бағалайды.

 

Креативті индустрияларды тиімді дамыту үшін олардың инфрақұрылымын нақты реттеу қажет. Креативті хабтар – жұмыс істеуге арналған алаңдар, ал орталықтар – стратегия мен қаржыландыруды басқаратын құрылымдар.

Әлемдік тәжірибе көрсеткендей, егер орталықтар мен хабтардың қызметі дұрыс ұйымдастырылса, шығармашылық саланың дамуы қарқын алады. Қазақстанда бұл жүйені енгізу үшін бюджеттен арнайы бағдарлама әзірленіп, өңірлік деңгейде орталықтар мен хабтардың өзара әрекеттесуін жолға қою керек. Осылайша, еліміздегі креативті индустриялар тұрақты дамып, әлемдік нарыққа шығуға мүмкіндік алады.

 

Дайындаған: Дина Әбдрахмет, Креативті бастамалар қорының құрылтайшысы, арнайы www.economyKZ.org үшін

 

Scroll to Top