EC[ON]OMY

Цифрландыру: Экономикалық даму үшін шешуші фактор

Цифрландыру экономикалық дамудың ең маңызды факторларының бірі болып табылады. Ол мемлекеттік қызметтердің тиімділігін арттырудан бастап, жеке секторда инновациялық жағдайлар жасауға дейінгі кең ауқымды аспектілерді қамтиды. «Business Ready 2024» есебі әр түрлі елдердегі цифрландыру жағдайы туралы пайдалы деректер ұсынады және үкіметтер мен бизнес алдында тұрған маңызды қиындықтарды көрсетеді.

Есепте көрсетілгендей, орташа алғанда зерттелген елдердің 56%-ы мемлекеттік қызметтерге цифрлық шешімдерді енгізді. Дегенмен, олардың тек 14%-ы барлық негізгі қызметтер үшін толық электрондық платформаларды іске асырды. Бұл негізінен көпшілік елдердің базалық шешімдермен шектеліп, цифрландыру мүмкіндіктерінің әлі де жеткіліксіз екенін білдіреді.

Цифрландыруда жетістікке жеткен елдер арасында Эстония мен Сингапур ерекшеленеді. Эстония цифрландыру деңгейі жоғары ел ретінде мемлекеттік қызметтердің 99%-дан астамына онлайн қол жеткізу қамтамасыз етеді.

Бұл азаматтар мен бизнес үшін үкіметпен тез әрі тиімді өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді. Сингапур да әкімшілік кедергілерді минимизациялау және қызмет алу уақытын едәуір қысқарту үшін жүйелер енгізу арқылы тамаша нәтижелер көрсетті.

Басқа жағында Орталық Африка Республикасы мен Чад сияқты елдер цифрландыру мәселесіне тап болды. Бұл елдерде интернетке және цифрлық қызметтерге қол жеткізу деңгейі өте төмен.

Мысалы, Орталық Африка Республикасында тек 12% тұрғын интернетке қол жеткізе алады. Бұл бизнестің дамуын қиындатып, инвестициялық тартымдылығын төмендетеді.

Мемлекеттік қызметтердің цифрландырылуы жеке секторға тікелей әсер етеді.

Лицензиялар, рұқсаттар және басқа да құжаттарды жылдам алу тек цифрлық платформаларды енгізу арқылы мүмкін болады. Цифрландыруды тездетпеген елдер бәсекелестікті жоғалту қаупіне ұшырайды. Мысалы, Грузияда электрондық қызметтерді енгізу бизнес тіркеу уақытын айтарлықтай қысқартты. Бұл процесс небәрі 3 күнді алады, ал дамымаған экономикаларда бірнеше аптаға созылуы мүмкін.

Цифрлық шешімдерді енгізудің артықшылықтарына қарамастан, көптеген елдерде цифрландыруға көшуде қиындықтар кездеседі.

Негізгі қиындықтардың бірі – инфрақұрылымның жетіспеушілігі. Төмен табысты елдерде тұрақты интернет байланыстарының жоқтығы цифрлық қызметтердің толыққанды енгізілуіне кедергі келтіреді. Сонымен қатар, көптеген мемлекеттік қызметкерлер жаңа жүйелермен жұмыс істеуге қажетті цифрлық дағдылардан айырылған.

Сондай-ақ, азаматтардың цифрлық платформаларға деген сенімінің төмендігі тағы бір проблема болып табылады. Көптеген адамдар жеке ақпараттың ұрлануынан немесе алаяқтықтан қорқады. Бұл адамдардың электрондық қызметтерді пайдалануға қарсы тұруына себеп болады, олардың ыңғайлылығына қарамастан.

Халықаралық тәжірибені зерттеу көрсеткендей, цифрландырудың сәтті жүзеге асырылуы кешенді тәсілді қажет етеді.

Мысалы, Сингапурда азаматтар мен бизнес үшін цифрлық дағдыларды арттыруға арналған көптеген бастамалар енгізілген. Оған цифрлық платформаларды пайдалануға үйрететін білім беру бағдарламалары кіреді.

Сондай-ақ, цифрлық шешімдердің ашықтығы мен қауіпсіздігін қамтамасыз ету маңызды. Эстония, мысалы, электрондық жүйелерінде деректерді қорғаудың жоғары деңгейін қамтамасыз етеді, бұл азаматтардың сенімін арттырады.

Мемлекеттік қызметтердің цифрландыру деңгейін көтеруге ұмтылатын елдер келесі ұсыныстарға назар аударуы тиіс:

• Интернетке тұрақты қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін инфрақұрылымға инвестициялау.

• Мемлекеттік қызметкерлердің цифрлық шешімдерді тиімді пайдалана алуы үшін оқыту бағдарламаларын әзірлеу.

• Цифрлық қызметтердің артықшылықтары мен деректер қауіпсіздігі туралы азаматтардың хабардарлығын арттыру үшін ақпараттық науқандар жүргізу.

Бұл қадамдар мемлекеттік қызметтерге қолжетімділікті жақсартуға ғана емес, азаматтардың сенім деңгейін арттыруға да көмектеседі.

Мемлекеттік қызметтердің цифрландырылуы экономикалық өсудің және дамудың қажетті шарты болып табылады. «Business Ready 2024» есебінің деректерін талдау цифрлық шешімдерді сәтті енгізетін елдер едәуір артықшылықтарға ие болатынын көрсетеді. Олар мемлекеттік қызметтердің тиімділігін арттырып қана қоймай, жеке сектордың өсуіне де жағдай жасайды. Алайда, бұл мақсаттарға жету үшін үкіметтер мен бизнес тарапынан мақсатты күш-жігер қажет.

Дайындаған: Лина Егель қызы, Economy KZ порталының сарапшысы

Scroll to Top