Автомобиль индустриясы үлкен өзгерістердің алдында тұр. Алдағы 15 жыл ішінде саланы төрт негізгі мегатренд анықтайды: Поляризация, Автоматизация, Қосылу және Электрификация. Roland Berger-дің «Automotive Outlook 2040» есебінде бұл өзгерістердің қалай жүзеге асатыны және олардың өндірушілерге, жеткізушілерге және тұтынушыларға қалай әсер ететіні талқыланған.
Поляризация: жаһанданудан аймақтандыруға көшу
Бұрын автомобиль өндірушілері барлық нарықтарға жарамды бірдей стратегияларға сүйенетін. Енді әр аймаққа бейімделген шешімдер қажет. Бұл жаңа тренд аймақтандыру деп аталады.
Поляризацияның негізгі факторлары:
1. Реттеудегі айырмашылықтар:
◦ Еуропа көмірқышқыл газының шығарылуын азайтуға және 2035 жылға дейін іштен жанатын қозғалтқыштарды (ІЖҚ) пайдаланудан бас тартуға ұмтылады.
◦ АҚШ-та ІЖҚ және гибридті технологиялар әлі де жетекші рөл атқарады.
◦ Қытай электр көліктерін (EV) дамытуда көшбасшы.
2. Технологиялық ерекшеліктер:
◦ Қытай аккумулятор өндірісінде басымдыққа ие.
◦ Еуропа мен АҚШ бұл тәуелділікті азайту үшін жергілікті өндірісті дамытады.
3. Тұтынушылардың қалауы:
◦ Еуропа мен АҚШ-та премиум сегменттегі EV-ге сұраныс өсуде.
◦ Глобалдық Оңтүстікте төмен бағадағы көліктерге сұраныс жоғары.
4. Геосаяси тұрақсыздық:
◦ Сауда соғыстары мен протекционизм компанияларды өндіріс орындарын жергіліктендіруге мәжбүрлейді.
Нәтижесі:
• Өндірістік процестер қиындап, қымбаттай түседі.
• Компаниялар әр аймақтың ерекшеліктеріне бейімделуге мәжбүр.
Автоматизация: адамның орнына жасанды интеллект
Автоматизация тек өндірісті ғана емес, логистика, өнім әзірлеу және сатудан кейінгі қызметті де өзгертеді. Жасанды интеллект (ЖИ) саланы трансформациялаудың негізгі құралына айналады.
Автоматизацияның негізгі бағыттары:
1. Автономды көліктер:
◦ Қазірдің өзінде жүргізушіге көмек көрсететін жүйелер (2+ деңгей) кеңінен қолданылады.
◦ 2040 жылға қарай автономды көліктер тек ірі қалаларда және премиум сегментте қолжетімді болады.
2. ЖИ-дің рөлі:
◦ Өндірісте: Жоғары сапа мен тиімділікті қамтамасыз етеді.
◦ Логистикада: Тапсырыстарды болжау және жеткізу жолдарын оңтайландыру.
◦ Көлікті қызмет көрсету: Жеке шешімдер мен алдын ала техникалық қызмет көрсету.
Болашағы:
Автоматизация жаңа табыс көздерін ашады, бірақ ол үшін үлкен инвестициялар қажет.
Қосылу: ат күшінен терабайтқа дейін
2040 жылға қарай жаңа көліктердің барлығы бағдарламалық қамтамасыз етуге негізделеді. Бұл тәсіл көліктерді бағдарламалық платформалар арқылы үнемі жетілдіруге мүмкіндік береді.
Мүмкіндіктер:
• Жаңартуларды қашықтан жүктеу арқылы көліктің өмірлік циклын ұзарту.
• Ақылды үйлермен толық интеграция.
• Пайдаланушының қажеттіліктеріне сәйкес қызметтерді жекелендіру.
Сын-қатерлер:
• Өндірушілер арасында бірыңғай стандарттардың болмауы.
• Бағдарламалық қамтамасыз етуді әзірлеуге жоғары шығындар.
Электрификация: ІЖҚ-дан EV-ге көшу
Электромобильдер әлемдік нарықта жетекші орынға ие болуда. 2040 жылға қарай олардың үлесі 70%-дан асады деп болжануда.
Факторлар:
1. Технологияның дамуы:
◦ Батареялардың арзандауы және қуаттылықтың артуы.
2. Реттеуші қысым:
◦ Қатаң экологиялық нормалар.
3. Инфрақұрылым:
◦ Зарядтау станцияларының саны артып келеді.
Нәтижелері:
• Дәстүрлі автокомпоненттерге сұраныс төмендейді.
• Батареялар мен шикізатқа тәуелділік артады.
Қорытынды: кім жеңіске жетеді?
2040 жылға қарай екі сценарий мүмкін:
1. Қытайдың үстемдігі: Қытайлық өндірушілер технологиялық және баға артықшылықтарын сақтайды.
2. Батыстың қайта өрлеуі: Еуропа мен АҚШ инновацияларға инвестиция салып, көшбасшылықты қайтара алады.
Автомобиль индустриясының болашағы икемділік пен инновацияға байланысты. Табысты компаниялар жергілікті қажеттіліктерді ескере отырып, жаңа стратегиялар құруға дайын болуы тиіс.
Дайындаған: Ален Серік (Ec[ON]omyKZ желілік басылымының сарапшысы) арнайы www.economyKZ.org үшін


