2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша Ақмола облысының 20 ауданы мен қаласының жергілікті бюджетіне түскен салық көлемі 70,3 млрд теңгеге жетті. Бұл өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 23,5 млрд теңгеге немесе 50,3%-ға көп. 2025 жылдың дәл осы кезеңінде өңір бойынша салық түсімі 46,8 млрд теңгені құраған еді.
Ең маңыздысы — өсім жекелеген аумақтармен шектелген жоқ. Барлық 20 аудан мен қалада салық түсімі артқан. Абсолюттік өсім бойынша Көкшетау қаласы, Бурабай және Целиноград аудандары алда тұр.
Сонымен бірге өңірдегі салық базасының шоғырлануы әлі де жоғары деңгейде сақталып отыр. Жалпы түсімнің 39,7%-ы Көкшетауға, ал 14,2%-ы Бурабай ауданына тиесілі. Осы екі аумақ облыстағы барлық салық түсімінің 53,9%-ын қамтамасыз етеді.
Ең жоғары өсім көрсеткен аумақтар:
- Көкшетау қаласы — +6,8 млрд теңге
- Бурабай ауданы — +5,8 млрд теңге
- Целиноград ауданы — +2,3 млрд теңге
Салық түсімі бойынша көшбасшылар:
- Көкшетау қаласы — 27,9 млрд теңге
- Бурабай ауданы — 10,0 млрд теңге
- Степногорск қаласы — 5,8 млрд теңге
- Целиноград ауданы — 5,4 млрд теңге
- Қосшы қаласы — 2,9 млрд теңге
Ең төмен көрсеткіш тіркелген аудандар:
- Егіндікөл ауданы — 0,39 млрд теңге
- Қорғалжын ауданы — 0,55 млрд теңге
- Біржан сал ауданы — 0,76 млрд теңге
Көшбасшы мен ең төмен көрсеткіш арасындағы айырмашылық шамамен 71 есе. Көкшетау қаласы 27,9 млрд теңге салық түсірсе, Егіндікөл ауданында бұл көрсеткіш небәрі 390 млн теңгені құрайды.
Жеке табыс салығы бойынша көшбасшылар:
- Көкшетау қаласы — 11,57 млрд теңге
- Бурабай ауданы — 4,35 млрд теңге
- Степногорск қаласы — 3,06 млрд теңге
- Целиноград ауданы — 2,81 млрд теңге
- Зеренді ауданы — 1,42 млрд теңге
Корпоративтік табыс салығы бойынша көшбасшылар:
- Көкшетау қаласы — 6,37 млрд теңге
- Бурабай ауданы — 4,51 млрд теңге
- Целиноград ауданы — 1,86 млрд теңге
- Қосшы қаласы — 1,40 млрд теңге
- Степногорск қаласы — 0,80 млрд теңге
2026-2030 жылдарға арналған даму жоспары: инвестициялық бағыттар
Алдағы жылдары облыстың салық базасын негізінен өңдеу өнеркәсібі, құрылыс материалдарын өндіру және агроөнеркәсіп кешені кеңейтеді. Инвестициялық картада мынадай ірі жобалар қамтылған:
- емдік-профилактикалық сүт өнімдері мен алкогольсіз сусындар шығаратын кешен — Целиноград ауданы;
- цемент зауытының құрылысы — Целиноград ауданы;
- құс етін өндіру жобасының бірінші кезеңі — Зеренді ауданы;
- кірпіш зауытының құрылысы — Көкшетау қаласы;
- тауарлы-сүт фермасын құру — Бурабай ауданы;
- бөтелкеленген ауыз су өндірісі — Бурабай ауданы;
- Алексеев кен орны базасында тау-кен байыту комбинатын салу — Зеренді ауданы.
Ақмола облысында салық түсімдерінің өсімі тұрақты сипат алып келеді. Бір жыл ішінде түсім көлемі 50,3%-ға ұлғайып, оң динамика облыстың барлық аудан-қаласында байқалды. Салық түсімінің жартысынан астамы Көкшетау мен Бурабай ауданында шоғырланғанымен, өсімнің барлық аумақты қамтуы өңірдегі экономикалық белсенділіктің кең ауқымда күшейіп келе жатқанын көрсетеді.
Сонымен қатар инвестициялық портфельдің өңдеу өнеркәсібіне, құрылыс материалдары өндірісіне және агроөнеркәсіп кешеніне бағытталуы алдағы жылдары өңірдің салық базасын одан әрі кеңейтуге мүмкіндік береді. Көкшетау, Целиноград, Зеренді және Бурабай аудандарында жүзеге асатын жаңа жобалар осы үрдісті қолдай алады. Алайда күтілетін нәтижеге қол жеткізу жобалардың уақытында іске қосылып, кәсіпорындардың толық өндірістік қуатқа шығуына тікелей байланысты.
Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы арнайы EconomyKZ.org үшін
