Жақында Еуропалық Орталық Банк (ЕОБ) сарапшыларының зерттеуінде Орталық Банк сөздерінің экономикалық динамикаға қалай әсер ететіні туралы мәселе көтеріледі. Банк блогында жарияланған зерттеу нәтижелері ЕОБ коммуникацияларының еуро аймағының макроэкономикалық көрсеткіштеріне үлкен әсер ететінін көрсетеді.
Тональділікті өлшеу әдісі
Табиғи тілді өңдеу алгоритмдерін пайдалана отырып, зерттеушілер ЕОБ пресс-конференцияларында және ресми мәлімдемелерінде айтылған әрбір хабарламаның тональділігін бағалады. Әрбір хабарлама -2-ден +2-ге дейінгі шкала бойынша бағаланды, мұндағы төменгі мәндер жұмсақ немесе «көгілдір» монетарлық саясатты, ал жоғары мәндер қатаң немесе «қыран» монетарлық саясатты көрсетеді. Мысалы, «негізгі инфляция көрсеткіштерінің көпшілігі одан әрі төмендеді» деген сөз -1 балл алса, «негізгі инфляция жедел төмендеді» деген мәлімдеме -1.5 балл алады.
Тональділік пен макроэкономикалық көрсеткіштердің арасындағы байланыс
Зерттеу ЕОБ риторикасының тоны негізгі экономикалық көрсеткіштермен тығыз байланыста екенін көрсетті. Мысалы, монетарлық саясат жөніндегі хабарламалардың тонындағы өзгерістер инфляциялық күтулерді бейнелейтін 1 жылдық ILS (инфляцияға байланысты своптар) бағамдарына алдын ала өзгерістер жасайды. Сонымен қатар, экономикалық хабарламалардың тонындағы өзгерістер ЖІӨ өсуіне алдын ала өзгерістер жасайды. Бұл нәтижелер орталық банк риторикасының тек қана ағымдағы экономикалық деректерді бейнелейтінін ғана емес, сонымен қатар нарық күткендері мен экономикалық күн тәртібін қалыптастыра алатынын көрсетеді.
Коммуникация шоктарының динамикасы
Зерттеушілер сондай-ақ «коммуникация шоктары» деген түсінікті енгізді, ол қазіргі немесе күтілетін макроэкономикалық жағдайлармен тікелей байланысты емес өзгерістер. Бұл шоктар нарықта күтпеген әсер етуі мүмкін. Зерттеу көрсеткендей, мұндай шоктар баға және нақты экономикалық белсенділікке әсер етуі мүмкін, кейде дәстүрлі монетарлық шоктарға қарағанда күштірек әсер етеді.
Зерттеудің қорытындысы
Зерттеу нәтижелері ЕОБ хабарламаларының мұқият қарастырылғанын және монетарлық саясаттың тиімді құралы болуы мүмкін екенін растайды. Сөздер экономикалық күтулерді қалыптастыруға қалай әсер ететінін түсіну орталық банктерге экономикалық процестерді басқару үшін күшті құрал береді. Алайда, бұл сөздер мен тонын таңдауда жауапкершілікті арттырады, өйткені бұл жағдайларда экономикалық тұрақсыздық қаупін азайту үшін мұқият болу керек.
Дайындаған: Ален Серік,
Economy.kz порталының сарапшысы
