Жылдамдық тиімділігі бизнеске қолайлы орта құруда маңызды рөл атқарады. Ол реттеуші нормаларды сақтау жеңілдігін және мемлекеттік қызметтерді тиімді пайдалануды қамтиды. «Business Ready 2024» есебіне сәйкес, бұл көрсеткіш бойынша орташа балл 70,26-ны құрайды. Бұл барлық үш тіректің ішіндегі ең жақсы нәтиже болғанымен, елдер арасындағы үлкен айырмашылықтар даму деңгейінің біркелкі еместігін көрсетеді.
Жылдамдық тиімділігі бойынша бірінші орынды Сингапур алады, оның көрсеткіші – 87,33 балл. Одан кейін Грузия (84,75), Руанда (81,31), Эстония (80,28) және Гонконг (78,52) келеді. Бұл елдер жоғары жылдамдық тиімділікті көрсетіп, бизнес үшін транзакциялық шығындарды айтарлықтай азайтады. Мысалы, Сингапурда компанияларды тарату және қайта ұйымдастыру жылдам және минималды шығынмен жүзеге асырылады, бұл осы юрисдикцияны кәсіпкерлер үшін тартымды етеді.
Ал тізімнің соңында Орталық Африка Республикасы (40,36 балл), Вануату (43,94), Тимор-Лесте (44,83), Ирак (46,79) және Чад (48,05) орналасқан. Бұл елдерде компаниялар күнделікті операцияларды жүргізуде үлкен қиындықтарға тап болады. Мысалы, Орталық Африка Республикасында несие алу 32 күнді алады, бұл бизнестің дамуын айтарлықтай баяулатады.

Жылдамдық тиімділігі тек реттеумен шектелмейді. Ол мемлекеттік қызметтердің практикалық қолданылуын қамтиды, бұл бизнеске тікелей әсер етеді. Жоғары жылдамдық тиімділік көрсеткіштері бар елдерде компанияларды тіркеу, рұқсат алу және бизнес жүргізу процестері тез әрі төмен шығынмен өтеді. Бұл өнімділіктің артуына, шығындардың азаюына және жаңа инвестицияларды тартуға ықпал етеді.
Есеп табыс деңгейінің жоғары болуы жылдамдық тиімділігі бойынша ең жақсы нәтижелерді қамтамасыз етпейтінін көрсетеді. Мысалы, төмен табысты елдер санатына жататын Руанда мен Грузия дамыған экономикалармен бәсекелесіп, жоғары нәтижелер көрсетеді. Бұл шектеулі ресурстар жағдайында да тиімді реформалар мен процестерді оңтайландыру арқылы жоғары тиімділікке жетуге болатынын дәлелдейді.

Жылдамдық тиімділігі бойынша тізімнің төменгі жағында тұрған экономикалар бірнеше мәселелермен бетпе-бет келеді. Негізгі факторлардың бірі – тиісті инфрақұрылымның болмауы және цифрландырудың әлсіздігі. Мысалы, Вануатуда жаңа компанияны тіркеу 73 күнді алады, бұл кәсіпкерлер үшін үлкен кедергілер туғызады.
Тағы бір мәселе – ашықтықтың төмендігі және түрлі мемлекеттік мекемелер арасында тиімді өзара әрекеттің болмауы. Бұл факторлар рәсімдердің қайталануына және уақыт шығындарының артуына әкеледі. Төмен операциялық тиімділік деңгейі бар елдерде бизнес шектеулі ресурстар мен күрделі бюрократия жағдайында өмір сүруге бейімделу стратегияларын әзірлеуге мәжбүр.

Өз көрсеткіштерін жақсартқысы келетін елдер келесі шараларға назар аударуы қажет:
• Компанияларды тіркеу және рұқсат беру рәсімдерін жеңілдету.
• Мемлекеттік органдармен өзара әрекетті жақсарту үшін цифрлық технологияларды енгізу.
• Мемлекеттік қызметкерлердің біліктілігін арттыру және оларды оқыту.
Бұл реформалар уақыт және қаржылық шығындарды айтарлықтай қысқартады, нәтижесінде бизнес-ортаның тартымдылығы артады.

Жылдамдық тиімділігі икемді және тұрақты экономика құрудың кілті болып табылады. «Business Ready 2024» есебінің деректерін талдау жоғары көрсеткіштерге ие елдер тұрақты өсу мен инвестицияларды тарту қабілетін көрсететінін дәлелдейді. Төмен көрсеткіштері бар елдер үшін операциялық тиімділікті жақсарту экономикалық дамуға және бәсекеге қабілеттілікті арттыруға маңызды қадам бола алады.


