Ec[ON]omyKZ желілік басылымының сарапшысы EY Global Insurance Outlook 2025 есебін талдап, сақтандыру нарығы үлкен өзгерістерге ұшырап жатқанын атап өтті. Негізгі бағыттар – процестерді автоматтандыру, киберқауіптердің өсуі, Еуропадағы қатаң реттеу және тұтынушылар сұранысының өзгеруі. Бұл мақалада сақтандыру саласын не күтіп тұрғанын және бәсекеге қабілетті болу үшін қандай қадамдар жасау керектігін қарастырамыз.
2025 жылы сақтандыру саласы бірқатар мәселелермен бетпе-бет келеді:
• Геосаяси тұрақсыздық – сауда соғыстары, санкциялар мен аймақтық дағдарыстар сақтандыру компаниялары үшін жаңа қауіптер тудырады.
• Киберқауіптердің артуы – бүкіл әлем бойынша кәсіпорындар хакерлік шабуылдарға ұшырап, цифрлық қауіптерге қарсы жаңа сақтандыру шешімдерін талап етуде.
• Климаттың өзгеруі – табиғи апаттардың жиілеуі сақтандыру компанияларын тәуекелдерді бағалау тәсілдерін қайта қарауға мәжбүрлейді.
• Технологиялық революция – жасанды интеллект (AI) және Big Data андеррайтинг пен полистерді басқару принциптерін түбегейлі өзгертуде.
АҚШ, Еуропа және Азия сақтандыру нарықтары
2025 жылы АҚШ әлемдегі ең ірі сақтандыру нарығы болып қала береді. Ел экономикасы тұрақты өсуде, бұл инвестицияларды тартады және сақтандыру секторына қолайлы жағдай жасайды. Дегенмен, бәсекелестіктің күшеюі жаңа технологияларды жедел енгізуді талап етеді.
Еуропа – қатаң реттеу
Еуропалық нарық реттеу шараларының күшеюіне тап болып отыр. CRR3 (Capital Requirements Regulation 3) енгізілуі банктерге сақтандыру компаниялары алдында артықшылық береді, бұл сектордағы бірігу мен сатып алулардың көбеюіне әкелуі мүмкін.
Азия – қарқынды даму
Азия елдерінде сақтандыру саласы жоғары өсім көрсетуде. Қытай, Үндістан және Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінде сақтандыру өнімдеріне сұраныс артып келеді. Цифрландырудың белсенді дамуы сақтандыру қызметтерін толықтай онлайн режимге көшіруге мүмкіндік беруде.
Киберқауіптер және сақтандырудың жаңа үлгісі
Киберқауіптерден сақтандыру ең жылдам дамып келе жатқан бағыттардың бірі. Munich Re деректеріне сәйкес, соңғы бес жылда әлемдік киберсақтандыру нарығы үш есеге өсті. Алайда көптеген компаниялар әлі де цифрлық қауіптерден қорғалмаған. Негізгі мәселелер:
• Полистердің қымбаттығы;
• Киберқауіптерді бағалау үшін деректердің жеткіліксіздігі;
• Ортақ стандарттар мен реттеудің болмауы.
Қолжетімді және икемді сақтандыру шешімдерін ұсынатын компаниялар бұл сегментте жетекші орын алады.
Табиғи апаттардың жиілеуі сақтандыру компаниялары үшін маңызды сын-қатерге айналуда. 2023 жылы әлем бойынша табиғи апаттардан келген экономикалық шығын 2,3 трлн доллардан асты. Бұған жауап ретінде нарықта параметрлік сақтандыру дамып келеді, мұнда төлемдер алдын ала белгіленген параметрлерге (мысалы, белгілі бір күшті дауыл) байланысты автоматты түрде жасалады.
Нидерландтар мысалы: Параметрлік сақтандыру
Голландиялық сақтандыру компаниялары үкіметпен бірлесіп, сақтандыру өтемақысы автоматты түрде жүргізілетін жүйелерді әзірлеуде. Бұл төлемдерді жылдамдатып, сақтандыруды халыққа қолжетімді етеді.
Сақтандыру саласының болашағы: AI, Big Data және автоматтандыру
Жасанды интеллект және деректер аналитикасы
Жасанды интеллект сақтандыру саласын өзгертуде:
• Автоматтандырылған чат-боттар клиенттерге оператордың көмегінсіз кеңес алуға мүмкіндік береді;
• Болжау аналитикасы тәуекелдерді анықтап, алаяқтық деңгейін төмендетеді;
• Big Data сақтандыру өнімдерін жекешелендіруге көмектеседі.
Икемді сақтандыру өнімдері
Тұтынушылар жекелендірілген шешімдерді талап етеді. Осыған байланысты:
• Usage-Based Insurance (UBI) – нақты пайдалану негізінде төленетін сақтандыру кең таралуда;
• Embedded Insurance – сақтандыру қызметтері өнімдер мен қызметтерге автоматты түрде енгізілуде (мысалы, көлік жалдау кезінде автосақтандыру).
EY Global Insurance Outlook 2025 зерттеуіне сүйене отырып, сақтандыру компанияларына төмендегі бағыттарға назар аударуды ұсынамыз:
• AI және автоматтандыруды енгізу – шығындарды азайту және процестерді жеделдету;
• Киберсақтандыруды дамыту – икемді және қолжетімді өнімдер әзірлеу;
• Параметрлік сақтандыруды кеңейту – табиғи апаттардан қорғаудың жаңа тәсілдерін әзірлеу;
• Цифрландыру және жекелендіру – тұтынушылардың қажеттіліктеріне бейімделген өнімдер құру.
Сақтандыру индустриясының болашағы технологияларды қаншалықты жылдам бейімдей алатынына байланысты. Алғашқы болып бейімделген компаниялар нарықта басымдыққа ие болады.


