2024 жылдың екінші тоқсанында электромобильдер (EV) нарығы айтарлықтай өсімді көрсетіп, алдыңғы кезеңдерде қалыптасқан үрдістерді жалғастырды. Бұл өсімге экологиялық таза көлікке деген сұраныстың артуы, мемлекеттік субсидиялар және жаһандық нарықтардағы елеулі өзгерістер себеп болды.
Осы мақалада осы кезеңдегі нарықтың дамуындағы негізгі трендтер мен сынақтарды талдаймыз.
Еуропа нарығы: Гибридтердің жетекші рөлі және сұраныстың қайта жандануы
Еуропада электромобильдер нарықтағы үлесін ұлғайта беруде. Франция, Германия, Италия, Испания және Ұлыбритания елдерінде электромобильдердің сатылымы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 11% өсіп, 50% маңызды шегінен асып кетті.
Гибридті автокөліктер (толық және жұмсақ) нарықтың құрылымындағы үлесін 21% дейін ұлғайтып, ең үлкен өсімді көрсетті. Нәтижесінде, осы елдердегі әрбір үшінші жаңа көлік гибридті болып табылады. Бұл, әсіресе, Франция мен Испанияда анық көрінеді, мұнда гибридтердің сатылымы жылдық есеп бойынша тиісінше 40% және 27% өсті.
Дегенмен, Еуропадағы электромобильдер нарығында бәрі біркелкі емес. Германияда, толық электрлік көліктердің (BEV) сатылымы бойынша дәстүрлі көшбасшы болған, өткен жылмен салыстырғанда 18% төмендеу байқалады. Бұл BEV субсидиялау бағдарламасының 2023 жылдың соңында күрт тоқтатылуы және экономикалық белгісіздікпен байланысты, ол тұтынушылардың көңіл-күйіне әсер етті.
Сонымен қатар, Италия үкіметінің Ecobonus бағдарламасының арқасында BEV сатылымының 32% елеулі өсімін көрсетті. Бұл бағдарлама соншалықты танымал болды, бөлінген қаражат бірнеше сағат ішінде таусылып қалды.
Қытай нарығы: Әсерлі өсім және экспорттық экспансия
Қытай жаһандық электромобильдер нарығында өзінің қуатын нығайтып келеді. 2024 жылдың екінші тоқсанында Қытайдың ішкі нарығындағы электромобильдер сатылымы өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 35% өсіп, тоқсан ішінде 2,769 миллион бірлікке жетті. Бұл өсімнің негізгі қозғаушы күші — қосылатын гибридтер (PHEV), олардың сатылымы 98% дерлік екі есе өсті, бұл толық электрлік көліктер үшін инфрақұрылымның дамуына қатысты кейбір қиындықтарды өтейді.
Сонымен қатар, қытайлық автокөлік өндірушілері Еуропа нарығында өз қатысуын белсенді түрде кеңейтуде. 2024 жылдың бірінші жартысында Қытайдың автокөліктер экспорты 27% өсті, және болжамдар бойынша, Қытайдың Еуропаға экспорттайтын көліктерінің саны Еуропаның Қытайға экспорттайтын көліктерінің санынан асып түседі. Бұл Қытайдың электромобильдеріне енгізілген уақытша тарифтерге әкелді, олар өндіріс құнындағы және мемлекеттік қолдау деңгейіндегі айырмашылықты өтеуі тиіс.
Америка нарығы: Гибридизацияға бетбұрыс
Америка нарығы да электромобильдердің өсуін көрсетіп отыр, бірақ Қытай және Еуропамен салыстырғанда бәсеңдеу. АҚШ-та EV сатылымы 2024 жылдың екінші тоқсанында өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 14% өсті. Бұл өсімнің негізгі үлесін гибридті автокөліктер, олардың сатылымы жылдық есеп бойынша 28% өсті, енгізді. Гибридтер кеңірек қолжетімді болып, олардың бағасы төмендеп, модельдік қатар кеңейген сайын, тұтынушылардың танымалдығы артып келеді.
Дегенмен, толық электрлік автокөліктердің (BEV) сатылымдағы үлесі әлі де салыстырмалы түрде төмен – бар болғаны 7%, бұл толық электрлік көліктерге көшу үшін қосымша ынталандыру қажеттігін көрсетеді. Айта кету керек, американдық тұтынушылар әлі де гибридтерді ұнатады, олар бензин мен электр қозғалтқыштарының комбинациясын ұсынады, бұл ретте шығарындылар мен отын тұтынуды азайтады.
Болашаққа болжамдар: Алдағы кезеңге көзқарас
Есепте жарияланған болжамдарға сәйкес, алдағы жылдары барлық негізгі аймақтарда электромобильдер өндірісінің айтарлықтай ұлғаюы күтілуде. 2029 жылға қарай әлемде EV өндірісі 2024 жылмен салыстырғанда екі есе артып, 68,3 миллион бірлікке жетеді деп күтілуде. Әсіресе, Қытай мен Еуропада өндірістік қуаттар 100% аса көбейтіледі деп болжануда.
Сонымен қатар, электромобильдер нарығының одан әрі шоғырлануы күтілуде, бұл бағалардың төмендеуіне және модельдер ассортиментінің кеңеюіне әкеледі. 2024 жылы Audi A6 e-tron, BYD Sealion 07 және Hyundai IONIQ 9 сияқты жаңа өнімдердің нарыққа шығуы күтілуде, олар тұтынушылардың назарына дизайн және техникалық сипаттамалары бойынша қызықты болуы мүмкін.
Қорытынды
2024 жылдың екінші тоқсанына жүргізілген талдау электромобильдер нарығының көптеген қиындықтарға қарамастан, жоғары қарқынмен дамып келе жатқанын көрсетеді. Еуропа мен Қытай айтарлықтай өсімді көрсетіп отыр, ал АҚШ гибридті технологияларды аралық шешім ретінде қабылдап жатыр. Алдағы жылдары нарықтың одан әрі кеңеюі және бәсекелестіктің күшеюі күтілуде, әсіресе қытайлық өндірушілердің батыс нарықтарына белсенді экспансиясы аясында.
Өндірушілер мен реттеушілер үшін бұл мемлекеттік қолдау және электромобильдер нарығының одан әрі өсуіне қолайлы жағдай жасау тұрғысынан тез өзгеріп отыратын жағдайларға бейімделу стратегияларын әзірлеудің қажеттілігін білдіреді.
Дайындаған: Ален Серік, Economy.kz порталының сарапшысы
