2026 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша Шығыс Қазақстан облысының қалалары мен аудандарының жиынтық салық түсімдері 64,1 млрд теңгені құрады. Бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9,7 млрд теңгеге, немесе 17,9%-ғакөп. Былтыр бұл көрсеткіш 54,3 млрд теңге болған.
Өңірдегі ахуал біркелкі емес. 13 аумақтың тек бесеуінде ғанасалық түсімдері өскен, ал сегіз аумақта төмендеу тіркелді. Жалпы өсімнің негізгі бөлігін Өскемен қаласы мен Алтай ауданы қамтамасыз етті.
Аудандық және қалалық деңгей
Облыстағы салық түсімдері жоғары деңгейде шоғырланған. Жалпы көлемнің 65,4%-ы Өскемен қаласына, ал 14,1%-ы Алтай ауданына тиесілі. Осы екі аумақ бірігіп өңірдегі барлық түсімнің 79,5%-ын қалыптастырады.
Аумақтар бойынша ең жоғары өсім:
- Өскемен қаласы — 9,03 млрд теңгеге
- Алтай ауданы — 4,93 млрд теңгеге
- Көкпекті ауданы — 0,77 млрд теңгеге
Ал Риддер қаласында, Марқакөл, Глубокое, Ұлан, Шемонаиха, Зайсан, Тарбағатай және Үлкен Нарынаудандарында салық түсімдері азайды.
Салық түсімдері бойынша қалалар мен аудандар рейтингі
Көшбасшылар:
- Өскемен қаласы — 41,9 млрд теңге
- Алтай ауданы — 9,01 млрд теңге
- Риддер қаласы — 2,69 млрд теңге
- Глубокое ауданы — 2,07 млрд теңге
- Шемонаиха ауданы — 1,91 млрд теңге
Ең төмен көрсеткіш тіркелген аумақтар:
- Марқакөл ауданы — 0,24 млрд теңге
- Үлкен Нарын ауданы — 0,59 млрд теңге
- Катонқарағай ауданы — 0,60 млрд теңге
Көшбасшы мен ең төмен көрсеткіш көрсеткен аумақ арасындағы айырмашылық шамамен 175 есе. Өскемен қаласы 41,9 млрд теңге салық түсірсе, Марқакөл ауданында бұл көрсеткіш небәрі 0,24 млрд теңгені құрады.
ЖТС бойынша көшбасшылар
- Өскемен қаласы — 21,90 млрд теңге
- Риддер қаласы — 1,33 млрд теңге
- Глубокое ауданы — 1,07 млрд теңге
- Алтай ауданы — 1,01 млрд теңге
- Шемонаиха ауданы — 0,99 млрд теңге
КТС бойынша көшбасшылар
- Өскемен қаласы — 13,87 млрд теңге
- Алтай ауданы — 7,20 млрд теңге
- Риддер қаласы — 0,53 млрд теңге
- Глубокое ауданы — 0,32 млрд теңге
- Көкпекті ауданы — 0,31 млрд теңге
Шығыс Қазақстан облысының даму жоспары
Өңірде өнеркәсіп, инфрақұрылым және агроөнеркәсіп бағытындағы бірқатар жоба іске асырылмақ. Олардың қатарында:
- Өскемен қаласында ірі құюға арналған №10 цехты жаңғырту
- Өскемен қаласында тәулігіне 200 тоннаға дейін сүт өңдейтін зауыт салу
- Өскемен қаласында өлшеу трансформаторларының түрлерін кеңейтуге арналған жабдық сатып алу
- Ұлан ауданында жылу оқшаулағыш материалдар шығаратын зауыт салу
- Тарбағатай ауданындағы Қабанбай ауылдық округінің суармалы алқабына су құбырын тарту
Шығыс Қазақстан облысындағы салық түсімдерінің өсімі ең алдымен өңірдің өнеркәсіптік орталықтарының есебінен қалыптасты. Өскемен қаласы мен Алтай ауданы барлық түсімнің шамамен 80%-ын қамтамасыз етіп отыр. Бұл тау-кен металлургия кешені мен оған байланысты өндірістердің облыс экономикасындағы шешуші рөлін тағы бір мәрте көрсетеді.
Сонымен қатар жоспарланған жобалардың басым бөлігі жаңа салаларды қалыптастырудан гөрі, қолданыстағы өндірістерді жаңғыртуға, өңдеу секторын дамытуға және инфрақұрылымды жақсартуға бағытталған. Мұндай тәсіл өңірдің қазіргі бәсекелік артықшылықтарын күшейтіп, экономикалық белсенділіктің одан әрі артуына негіз қалайды. Ендігі негізгі міндет — жоспарланған жобаларды белгіленген мерзімде толық іске асырып, көзделген өндірістік нәтижелерге қол жеткізу.
Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы арнайы EconomyKZ.org үшін
