Қазақстанның экспортындағы күрт азайыс: себептері мен салдары

Металлургияда да жағдай мәз емес

Металлургиялық өнімдер экспорты 14%-ға, яғни 2,8 млрд. доллардан 2,4 млрд. долларға дейін қысқарды.

•  Мыс экспорты –17% (585 млн. долларға дейін),

•  Мыс кені –24% (360 млн. долларға дейін),

•  Уран –78% (72,5 млн. доллар),

•  Алюминий –40% (94 млн. доллар).

Бірақ ферроқорытпа экспорты керісінше 37%-ға өсіп, 348 млн. доллар болды.

Айта кетерлік жайт — мыс пен мыс кенін экспорттау көлемі тек қаржы жағынан ғана емес, физикалық түрде де азайған: тиісінше 22% және 32%-ға. Бұл әлемдік бағалардың салыстырмалы түрде тұрақты болғанына қарамастан орын алды.

Жағымды жаңалықтар бар ма?

Иә. Азық-түлік өнімдері экспорты 25%-ға артып, 506 млн. долларды құрады. Ал химиялық өнімдер 42%-ға өсіп, 372 млн. долларға жетті.

•  Күнбағыс майының экспорты 76%-ға артып, 109,4 млн. доллар болды,

•  Жануарларға арналған азық өнімдері екі есе өсіп, 49,5 млн. долларға жетті.

2025 жылдың басындағы экспорттың құлдырауы — Қазақстан экономикасының шикізатқа тәуелділігін тағы бір мәрте көрсетті. Әсіресе, мұнай мен металлургия салалары сыртқы нарықтағы ахуалға тым тәуелді. Бірақ азық-түлік пен химия өнімдеріндегі оң үрдістер экспорттың жаңа бағыттарын дамытуға мүмкіндік бар екенін білдіреді. Сол салаларды қолдап, әртараптандыруды жалғастыру — экономикалық тұрақтылықтың кілті.

Ернар Серік, Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының консультанты, арнайы www.economyKZ.org үшін