Соңғы жылдары көптеген компаниялар ЖИ технологияларын дамыту мен енгізуге миллиардтаған доллар инвестициялады. Бірақ бұл инвестициялардың нақты экономикалық қайтарымы әзірге толық байқалмайды. McKinsey деректеріне сәйкес, автоматтандыру мен ЖИ әлемдік ЖІӨ-ні жылына 1,2%-ға арттыруы мүмкін. Алайда кейбір сарапшылар ЖИ әлі де еңбек өнімділігіне айтарлықтай ықпал етпегенін көрсетуде.
ЖИ-ден пайда көретін негізгі салалар
1. Қаржы секторы – алгоритмдік сауда, тәуекелдерді басқаруды автоматтандыру, дербестендірілген қаржылық шешімдер.
2. Медицина – ЖИ негізінде диагностика жасау, медициналық бейнелерді талдау, дәрі-дәрмектер әзірлеу.
3. Өнеркәсіп – өндірісті автоматтандыру, жабдықтың ақауларын алдын ала анықтау.
4. Бөлшек сауда – тұтынушылардың мінез-құлқын талдау, маркетингті дербестендіру.
5. Логистика – маршруттарды оңтайландыру, пилотсыз көлік шешімдері.
Алайда ЖИ енгізу тек мүмкіндіктермен шектелмейді, ол бірқатар мәселелерді де туындатады.
ЖИ-дің негізгі экономикалық сын-қатерлері
• Білікті мамандардың тапшылығы. Көптеген компаниялар ЖИ технологияларын тиімді енгізе алатын кадрлардың жетіспеушілігіне тап болуда.
• Жоғары шығындар. ЖИ әзірлеу мен енгізу кез келген компанияның қолынан келе бермейді.
• Этикалық және құқықтық мәселелер. ЖИ жеке мәліметтердің құпиялығына қатысты сұрақтарды және алгоритмдер қабылдайтын шешімдер үшін жауапкершілік мәселелерін көтереді.
• Жұмыс орындарын алмастыру қаупі. Кейбір процестердің автоматтандырылуы дәстүрлі секторларда жұмыс орындарының қысқаруына алып келуі мүмкін.
ЖИ мен еңбек өнімділігі: неге әсері байқалмайды?
Дүниежүзілік банк зерттеулеріне сәйкес, күтілгендей еңбек өнімділігі өсімі әзірге тіркелмеген. Бұл келесі себептерге байланысты болуы мүмкін:
• ЖИ-дің бизнеске әлсіз интеграциясы.
• Қызметкерлердің жаңа технологияларға бейімделу процесінің ұзақтығы.
• Инвесторлардың жылдам нәтижеге деген күтуі, алайда ЖИ ұзақ мерзімді инвестицияны талап етеді.
ЖИ-дің болашағы: қажетілік пе, әлде үрдіс пе?
ЖИ сөзсіз экономиканың ажырамас бөлігіне айналады, бірақ оның дамуы мыналарға тәуелді:
• Мемлекеттердің технологияларды реттеу саясатына.
• ЖИ-ді енгізу үшін қаржыландырудың қолжетімділігіне.
• Есептеу қуаты мен алгоритмдердің жетілуіне.
ЖИ – бұл жай ғана үрдіс емес, ол экономиканы түбегейлі өзгертетін қуатты құрал. Бірақ оның ықпалы бірден байқалмайды. Нағыз өзгеріс тек кешенді технологиялық енгізу, білімге инвестиция салу және еңбек нарығын бейімдеу арқылы мүмкін болады.
