2025–2027 жылдарға арналған Қазақстан Республикасының бюджетінде «Басқалар» функционалдық тобына елеулі қаражат көзделген.
Бұл ресурстар негізгі бастамаларды, стратегиялық бағдарламаларды қолдауға және экономикалық өсуді ынталандыруға бағытталған.
Осы мақалада біз бұл қаражаттың қалай бөлінетінін және оларды пайдаланудан қандай нәтижелер күтілетінін қарастырамыз.
«Басқалар» функционалдық тобы бойынша жалпы шығындар
- 2025 жыл: 949,275,027 мың теңге
- 2026 жыл: 701,748,531 мың теңге
- 2027 жыл: 659,886,043 мың теңге
Қазақстан Республикасы Үкіметі мен Президентінің резервтік қорлары
Қаржылық тұрақтылықты қамтамасыз ету және басым жобаларды іске асыруға дайындық мақсатында бюджетте келесі резервтер қарастырылған:
Қазақстан Республикасы Үкіметінің резерві:
- 2025 жыл: 399,343,448 мың теңге
- 2026 жыл: 297,969,781 мың теңге
- 2027 жыл: 305,051,981 мың теңге
Қазақстан Республикасы Президентінің бастамаларына арналған резерв:
- 2025 жыл: 100,000,000 мың теңге
Бұл резерв Бюджет кодексіне сәйкес жасалады және алдағы қаржы жылындағы республикалық бюджет шығыстарының жалпы көлемінің екі пайызына дейінгі соманы құрайды.
Жеке кәсіпкерлікті субсидиялау
Шағын және орта кәсіпкерлікті қолдау және жаңа жұмыс орындарын құру мақсатында елеулі қаражат бөлінген:
- Жалпы сома: 712,949,455 мың теңге
- 2025 жыл: 196,431,723 мың теңге
- 2026 жыл: 255,186,892 мың теңге
- 2027 жыл: 261,330,840 мың теңге
Бұл субсидиялар 2025 жылы шамамен 1,000 жаңа жұмыс орнын, 2026 жылы 1,200, 2027 жылы 1,300 жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді.
Оператор мен қаржы агентінің қызметтерін төлеу
Мемлекеттік қолдауды алған кәсіпкерлік субъектілерімен өзара міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ететін оператор мен қаржы агентінің қызметтерін төлеуге арналған жыл сайынғы шығындар:
- Жылдық шығындар: 700,672 мың теңге
Кәсіпкерлік әлеуетті сауықтыру және нығайту
Шағын және орта бизнесті қолдау, сондай-ақ кәсіпкерлік бастамаларды дамытуға келесі қаражат бөлінген:
- Жылдық шығындар: 618,142 мың теңге
Бұл қаражат жыл сайын 12,000 шағын және орта кәсіпкерлік субъектілеріне сервистік қолдау көрсетуді, «Мен Кәсіпкер» бағдарламасын іске асыруды және 30 басшы мен менеджерді шетелде тағылымдамадан өту үшін біліктілігін арттыруды қамтамасыз етуге бағытталған.
Кәсіпкерлерге ақпараттық-талдау қолдау көрсету
Кәсіпкерлер мен кәсіпкерлік бастамасы бар азаматтарға кәсіпкерлерге қызмет көрсету орталықтары арқылы ақпараттық және талдау қолдауын қамтамасыз ету үшін қаражат бөлінді:
- Жылдық шығындар: 590,200 мың теңге
Жыл сайын кәсіпкерлер мен кәсіпкерлік бастамасы бар азаматтарға 125,000 кеңес беру жоспарлануда.
Ауылдық елді мекендерде әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымды дамыту
Қазақстанның ауылдық елді мекендеріндегі инфрақұрылымды жақсартуға бағытталған «Ауыл – Ел бесігі» жобасын жүзеге асыруға келесі қаражат бөлінді:
- 2025 жыл: 51,604,216 мың теңге
Бұл қаражат 133 ауылдық елді мекенде 142 жобаны іске асыруға бағытталады, бұл шамамен 1,300 жұмыс орнын құруға және 18 көлік инфрақұрылымы объектісін, 33 тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық объектісін және 91 әлеуметтік объектіні жаңғыртуға мүмкіндік береді.
Алматы қаласының шет аймақтары мен облыс орталықтарындағы әлеуметтік және инженерлік инфрақұрылымды дамыту
Алматы, Астана қалаларының шет аймақтарын және Ақмола облысын дамытуға 20,983,755 мың теңге бөлінді:
- Алматы: 3,2 млрд теңге (2 жоба)
- Астана: 1,5 млрд теңге (1 жоба)
- Ақмола облысы: 16,3 млрд теңге (6 жоба)
Бұл қаражат 211 жұмыс орнын ашуға, 45 км автомобиль жолын және 30 км инженерлік желілерді жаңғыртуға жұмсалады.
Сондай-ақ, 6 облыс орталығында (Атырау, Өскемен, Қызылорда, Түркістан, Тараз, Қапшағай) инженерлік коммуникацияларды дамытуға 20,219,953 мың теңге қарастырылған. Бұл қаражат шамамен 30 км автомобиль жолын және 80 км инженерлік желілерді жаңғыртуға, сондай-ақ, шамамен 200 жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді.
Моноқалалар мен шағын қалалардағы инфрақұрылымды қолдау
Кулсары, Риддер, Екібастұз сияқты 3 моноқалада және Ақкөл, Атбасар, Алға, Аягөз, Арыс, Қандыағаш, Қаратау, Леңгір, Арал, Қазалы, Қарқаралы, Сергеевка сияқты 12 шағын қалада 24 инфрақұрылымдық жобаны жүзеге асыруға 8,623,060 мың теңге бөлінді. Бұл инвестициялар 164 жұмыс орнын құруға, 20 км автомобиль жолы мен 40 км инженерлік желілерді жаңғыртуға мүмкіндік береді.
Әкімшілік ғимаратты аяқтау және басқа да жобалар
Түркістан облысының Сауран ауданындағы мемлекеттік мекеменің әкімшілік ғимаратын аяқтауға 536,953 мың теңге бөлінді.
Сондай-ақ, Алматы қаласында үлкен Алматы айналма автожолын (БАКАД) салу және пайдалану үшін жыл сайын 38,053,400 мың теңге бөлінеді. Бұл жоба қаланың әлеуметтік-экологиялық жағдайын жақсартып, жүк транзитін қаладан тысқары шығарады.
Вексельдерді өтеу және астаналық инфрақұрылымды дамыту
2025 жылы қарапайым вексельдерді өтеуге 27,118,072 мың теңге қарастырылған.
Сонымен қатар, 2025 жылы Қазақстан Республикасы Президенті Іс Басқармасының нысандарын салу және қайта құру үшін 20,453,832 мың теңге бөлінеді. Бұл қаражат елорда инфрақұрылымын дамытуға бағытталған 6 жобаны жүзеге асыруға жұмсалады.
Сауда және телекоммуникациялық инфрақұрылымды қолдау
2025 жылы сауда субъектілерінің кредиттері бойынша сыйақы мөлшерлемесін субсидиялауға 5,910,102 мың теңге бөлінді. Бұл қаражат бюджетке салық түсімдерін арттыруға, сауда саласында көпфункционалды кешен жүйесінің тұтастығын құруға және сауда алаңдарының жалдау құнын төмендетуге мүмкіндік береді, бұл өз кезегінде бизнес шығындары мен бағаның төмендеуіне әкеледі.
Сонымен қатар, ауылдық елді мекендерді талшықты-оптикалық байланыс желілері арқылы кең жолақты қолжетімділікпен қамтамасыз етуге жыл сайын 17,235,968 мың теңге бөлінеді, бұл 1,250 елді мекенде орналасқан 3,718 мемлекеттік орган мен бюджет мекемелеріне арналған.
Дайындаған: Лина Егель қызы
Economy.kz порталының сарапшысы
