EC[ON]OMY

2025 жылғы инфляция: жаһандық тенденциялар мен сабақтар

2025 жылы әлемдік экономика тұрақсыз болады деп күтілуде. Инфляция жаңа формада қайта оралуда. Циклдар қысқарып, жиілігі арта түсті. Орталық банктер бұл жағдайға бейімделіп, инфляцияны бақылауда ұстау үшін құралдарын жетілдіруде.

АҚШ-тағы инфляция: құрылымдық өзгерістер

АҚШ-та инфляцияның төмендеуі жалғасуда. Болжам бойынша, 2025 жылы ол жылдық көрсеткіште 2,4%-ды құрайды, бұл 2024 жылғы деңгейден төмен. Алайда инфляцияның құрылымы өзгеріп жатыр. Негізгі қысым тарифтер мен инвестициялық шығындардан туындауда. Бұл экономикадағы негізгі салалардағы бағалардың өсуіне әкеледі.

АҚШ-тың Федералдық резервтік жүйесі 2024 жылы мөлшерлемелерді 75 базистік пунктке төмендетті. Бірақ әрі қарай төмендету мүмкіндігі шектеулі болуы мүмкін. Тарифтерден туындаған инфляция мұқият қадамдарды талап етеді. Сонымен қатар, инфрақұрылымға салынатын жоспарлы инвестициялар инфляциялық қысымды күшейтуі мүмкін.

Еуропа: инфляция және сұраныстың төмендеуі

Еуроаймақта да ұқсас жағдай байқалуда. Мұнда инфляция 2025 жылы 2,2% деңгейінде болады деп күтілуде. Бұл 2024 жылмен салыстырғанда төмен, бірақ тәуекелдер әлі де жоғары. Тамақ өнімдерінің қымбаттауы және энергетика нарығының тұрақсыздығы жағдайды күрделендіруде.

Еуропалық орталық банк (ЕОБ) мөлшерлемелерді біртіндеп төмендетуде. 2025 жылы депозиттік мөлшерлеме 1,75%-ға дейін төмендеуі мүмкін. Бұл баяу экономикалық өсуді ынталандыру үшін қажет шара. Алайда инфляция мөлшерлемелерді белсенді төмендетуге кедергі келтіріп отыр.

Еуропадағы саяси тұрақсыздық жағдайды ушықтыруда. Германияда алдағы сайлауларға байланысты алаңдаушылық өсуде, ал Францияда бюджеттік мәселелер инфляцияны тиімді басқаруға кедергі болуда. Бұл ЕОБ-ға қосымша қысым түсіруде.

Азия: дефляция және жаңа мәселелер

Азия елдерінде инфляция деңгейі төмен күйінде қалып отыр. Орташа алғанда, 2025 жылы бұл көрсеткіш 2%-ды құрайды. Мысалы, Қытайда инфляция 0,9% деңгейінде болады деп күтілуде. Басқа елдерде де жағдай тұрақты.

Алайда бұл аймақта тәуекелдер жойылмаған. Қытай жылжымайтын мүлік бағасының төмендеуіне қарсы күресуде, бұл тұтынушылық шығындарды шектеп, жалпы инфляция деңгейін төмендетуде. Сонымен қатар, тарифтік соғыстар азиялық экономикаларға қысым көрсетуі мүмкін. Бұл импорттық тауарлардың қымбаттауына әкеледі.

Инфляциядан алынған жаһандық сабақтар

2025 жылғы инфляциялық тенденциялар маңызды сабақтарды көрсетеді. Біріншіден, инфляция болжап болмайтын сипатқа ие болуда. Оның циклдары қысқа, бірақ жиірек. Бұл ақша-несие саясатын басқарудың жаңа тәсілдерін талап етеді.

Екіншіден, инфляцияның көздері әртараптануда. Тарифтер, инвестициялар және құрылымдық өзгерістер инфляциялық қысымның жаңа формаларын қалыптастыруда. Бұл әсіресе Қазақстан сияқты дамушы экономикалар үшін маңызды. Қазақстан бұл жаһандық сабақтарды ескеріп, жаңа жағдайларға бейімделуі қажет.

Қазақстан: мүмкіндіктер мен тәуекелдер

Қазақстан үшін қазіргі жағдай жаңа мүмкіндіктер ашады. Әлемдік инфляцияның төмендеуі экспорттық жағдайларды жақсартуы мүмкін. Бірақ импорттық тауарлардың қымбаттауы маңызды фактор болып қала береді. Бұл азық-түлік қауіпсіздігі мен энергетика саласындағы белсенді саясатты қажет етеді.

Қазақстанның Ұлттық банкі жаһандық тенденцияларды ескеруі керек. Мөлшерлемелерді тиімді басқару экономиканы тұрақтандырудың негізгі құралына айналуы мүмкін. Сонымен қатар, ішкі инфляциялық тәуекелдерді азайту үшін инфрақұрылымға инвестиция салу қажет.

2025 жылы инфляция жаһандық сын-тегеурінге айналуда. Оның сипаты өзгеріп, жаңа шешімдерді талап етуде. Орталық банктер бейімделіп жатыр, бірақ тәуекелдер әлі де жоғары. Қазақстан үшін бұл мүмкіндіктер кезеңі. Экономиканы тиімді басқару тұрақты өсімнің негізін қалау үшін маңызды.

Дереккөз: ING Global Economic Outlook 2025.

 

Дайындаған: Сұлтан Валиханов, Economy KZ порталының сарапшысы

Scroll to Top