2024 жылы Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігі ауқымды бюджетпен жұмыс істеп, қаражатты игеру бойынша жоғары тәртіп көрсетті. Жалпы бөлінген қаражат көлемі — 167,2 млрд теңге, оның 99,7%-ы игерілген. Бұл мақалада сол қаражат нақты қандай мақсаттарға жұмсалғанын, қай жобалар қысқартылғанын, қаржы не себепті толық игерілмегенін және осының елдің мәдениет пен ақпарат саласына әсері қандай болғанын талдаймыз.
Министрліктің қызметі 2023–2027 жылдарға арналған даму жоспары аясында жүргізілді. Бұл жоспар 2024 жылғы 4 қаңтардағы Ұлттық экономика министрінің №3-НҚ бұйрығымен бекітілген, ал 31 желтоқсандағы №655-НҚ бұйрығымен нақтылауға ұшыраған.
Бастапқыда 2024 жылға 164,3 млрд теңге бөлінген. Бірақ жыл ортасында бұл сома 163,98 млрд теңгеге қысқартылды. Себептер мынадай:
• танымал балалар мультарналарын қазақ тіліне аудару жұмыстарының шығындары оңтайландырылды;
• ШЫҰ елдерінің халықаралық фестивалі мен Мысыр мәдениеті күндері сияқты шаралардан бас тартылды;
• «МИР» телеарнасы арқылы ақпараттық саясатты жүргізуге бөлінген қаржы қайта қаралды.
Алайда кейін жаңа міндеттерді енгізу мен қаражатты қайта бөлу есебінен бюджет көлемі 167,2 млрд теңгеге дейін ұлғайды.
167,2 млрд теңгенің 166,6 млрд теңгесі нақты жұмсалған. Бұл — 99,7% орындалу деңгейі, яғни мемлекеттік органдар арасында ең жоғары нәтижелердің бірі.
Игерілмеген сома — 571,4 млн теңге, оның ішінде:
• 213,2 млн теңге — орындалмаған келісімшарттар мен өткізілмеген іс-шаралар;
• 353,4 млн теңге — республикалық бюджеттің бақылау шотында қаражаттың уақытша жетіспеушілігі;
• 4,7 млн теңге — үнем (кей қызметтерден бас тарту, сатып алу бағасының төмендеуі).
Министрлік 18 бюджеттік бағдарламаны іске асырды. Олардың нәтижелері келесідей:
• 163 тікелей нәтиже көрсеткішінің 153-і орындалды, 10-ы орындалмады;
• 29 түпкі нәтиже көрсеткішінің 27-і орындалды, 2-і орындалмады.
Тиімділік деңгейі:
• тікелей нәтижелер бойынша — 94%;
• түпкі нәтижелер бойынша — 93%.
Бұл — жоғары көрсеткіш, бірақ орындалмаған бағыттар бойынша қосымша талдау қажет.
Кейбір мәдени жобалардан бас тарту ел ішінде де, халықаралық деңгейде де белгілі бір салдарға әкелуі мүмкін:
• ШЫҰ елдерінің халықаралық фестивалі өткізілмеді — бұл еліміздің мәдени имиджі мен дипломатиялық ықпалына кері әсер етеді;
• Мысыр мәдениеті күндері болмады — мәдени байланыс пен туризмді дамыту мүмкіндігі жоғалды;
• Балалар мультфильмдерін қазақ тіліне аударужұмыстарына бөлінген қаржы қысқарды — бұл мемлекеттік тілді насихаттауға кері әсерін тигізуі мүмкін.