2025 жылдың қаңтар айында Қазақстанның сыртқы сауда айналымы 9,14 миллиард АҚШ долларын құрады. Бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 10,3%-ға төмен. Экспорт 13,6%-ға азайып, 5,1 миллиард долларды құрады, ал импорт 5,8%-ға қысқарып, 4,03 миллиард доллар болды. Осы өзгерістердің негізгі себептеріне тоқталайық.
Қазақстанның экспорттық құрылымы айтарлықтай өзгерген жоқ. Елдің негізгі экспорттық өнімдері мыналар:
• шикі мұнай және мұнай өнімдері (53,5%);
• тазартылған мыс және мыс қорытпалары (5,6%);
• ферроқорытпалар (3,1%);
• мыс кендері мен концентраттары (2,7%);
• мұнай газдары және басқа да газ тәрізді көмірсутектер (2,2%).
Импорттың төмендеуі экспортқа қарағанда аз болды (-5,8%). Бұл елге шетелдік тауарларға сұраныстың сақталғанын көрсетеді. Импорттың негізгі тауарлары:
• телефон аппараттары (3,2%);
• автокөлік кузовтары (3,1%);
• дәрі-дәрмектер (3%);
• мұнай газдары (2,7%);
• жеңіл автокөліктер (2,7%).
2025 жылдың қаңтарында Қазақстан мен ЕАЭО елдері арасындағы сауда айналымы 1,76 миллиард долларды құрады. Бұл 2024 жылдың қаңтарымен салыстырғанда 9,6%-ға төмендеген. Қазақстанның ЕАЭО-ға экспорты 17,6%-ға төмендеп, 600,7 миллион долларды құраса, импорт 4,9%-ға азайып, 1,16 миллиард доллар болды.
Қазақстанның ЕАЭО елдерімен саудасында басты серіктес – Ресей (90,1%). Одан кейін Қырғызстан (6,9%), Беларусь (2,9%) және Армения (0,1%) орналасқан.
Қазақстан тауарларын сатып алатын басты елдер:
• Италия (28,1%);
• Қытай (14,7%);
• Ресей (9,8%);
• Франция (5,4%);
• Түркия (5,3%);
• Өзбекстан (4,8%).
Қазақстанға ең көп тауар жеткізетін елдер:
• Қытай (32,2%);
• Ресей (27%);
• Оңтүстік Корея (4,5%);
• Германия (3,3%);
• АҚШ (3%);
• Түркия (2,8%).
2025 жылдың қаңтар айындағы деректер Қазақстанның сыртқы саудасының төмендегенін көрсетеді. Бұл елдің сауда саясатын қайта қарауды қажет етеді. Қазақстан үшін басты міндет – шикізаттық емес экспортты дамыту және жаңа сауда серіктестерін тарту.
Дайындаған: Лина Егель қызы, EconomyKZ.org порталының сарапшысы


