2024 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында Қазақстан мал шаруашылығы саласында өсім көрсетті: мал шаруашылығының жалпы өнімінің физикалық көлем индексі (ФКИ) өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 3,3%-ға өсті.
Алайда, бұл оң көрсеткішке қарамастан, деректерде ұзақ мерзімді трендтерге мұқият назар аударуды талап ететін сәттер бар.
Есепті кезеңде барлық мал және құс түрлерінің союға және тірідей салмақта сатуға арналған көлемі 3,9%-ға өсті. Сиыр сүтінің өндірісі 4,2%-ға, ал тауық жұмыртқасы 1%-ға артты. Бір сиырдан орташа сауылған сүт мөлшері 5,6%-ға, ал бір мекиен тауықтан жұмыртқа шығымы 3,9%-ға өсті. Алғашқы көзқараста, бұл көрсеткіштер саланың оң дамуын көрсетеді.
Дегенмен, 2024 жылдың 1 қазанына қарай ірі қара малдың 45,5%-ы халықтың шаруашылықтарында, 44,2%-ы шаруа және фермерлік қожалықтарда, ал ауыл шаруашылық кәсіпорындарында небәрі 10,3%-ы шоғырланғаны байқалады. Шошқа шаруашылығында керісінше жағдай қалыптасқан: шошқалардың 54,3%-ы ауыл шаруашылық кәсіпорындарында орналасқан. Бұл теңсіздік жеке шаруашылықтардағы капиталдың төмен концентрациясы мен шағын фермерлердің басым болуынан туындайтын тиімсіздік және өнімділіктің төмендігі тәуекелдерін көрсетеді.
Негізгі көрсеткіштердегі тұрақты өсім Қазақстандағы мал шаруашылығы саласының ұсақ фермерлер мен шаруа қожалықтарына тәуелді екенін көрсетеді. Жаһандық бәсекелестіктің күшеюі және өнім сапасына қойылатын талаптардың артуы жағдайында Қазақстан мал шаруашылығы секторы технологиялық жетілдірулерге және өндіріс тиімділігін арттыруға инвестиция құйып, бейімделуі қажет.
2024 жылы Қазақстанның мал шаруашылығы саласы өсімнің жігерлендіретін белгілерін көрсетіп отыр, бірақ оның тұрақтылығы құрылымдық реформаларға байланысты. Шаруашылықтар арасында инвестицияларды біркелкі бөлу және ауқымды өндірісті дамыту саланы нығайтуға және оның әлемдік деңгейде бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.
