Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросының жаңа болжамы бойынша, Қазақстандағы жылдық инфляция қазанда уақытша 9,6%-ға дейін жеделдеуі мүмкін. Бұл жалпы дезинфляция үрдісін өзгертпейді. Модель қарашада көрсеткіш 9,4%-ға, ал желтоқсанда 9,1%-ға төмендейді деп болжайды.
Қыркүйектегі инфляция күтілгеннен баяу болды. Жылдық көрсеткіш 9,3%-ды құрады, ал НБЭИ 9,5% деп күткен еді. Айлық өсім 0,7% орнына 0,6% болды. Бірақ тұтыну себетінің ішінде баға динамикасы біркелкі емес.
Азық-түлік бағасы жалпы инфляцияны төмендеткен негізгі фактор болды. Жылдық азық-түлік инфляциясы 8,5% деңгейінде қалыптасты. Ал айлық баға 0,2% өседі деген болжамның орнына 0,1% төмендеді. Азық-түлік емес тауарларда қысым жоғары болды: жылдық өсім 11,0%, айлық өсім 1,1% болды.
Қызметтер бойынша жағдай жұмсағырақ шықты. Жылдық инфляция 8,9%, айлық көрсеткіш 1,0% болды. Қазан айында жағдай өзгереді. Азық-түліктегі маусымдық төмендеу әсері әлсірейді, ал жылыту маусымы тұрғын үй-коммуналдық қызметтердің салмағын арттырады.
Қазанға болжам
Жыл соңына дейінгі траектория
Қазандағы жеделдеу модельде жергілікті түзету ретінде көрінеді. Болжам бойынша, жылдық инфляция қарашада 9,4%, желтоқсанда 9,1% болады.
Желтоқсанда инфляция құрылымы айқынырақ бөлінеді. Азық-түлік инфляциясы 6,5%-ға дейін баяулауы мүмкін. Азық-түлік емес тауарлар 10,8% деңгейінде қалады. Қызметтер инфляциясы 11,3%-ға дейін жеделдеуі ықтимал.
Негізгі өзгеріс осы жерде. Жалпы индекс төмендегенімен, ішкі баға қысымы азық-түлік емес тауарлар мен қызметтерде сақталады. Келесі дезинфляция кезеңі осы екі сегменттің баяулауына тәуелді болады.
2027 жылға көзқарас
НБЭИ моделі қаңтарда инфляция 8,8%-ға, ақпанда 8,4%-ға түсуі мүмкін екенін көрсетеді. Одан кейін көрсеткіш негізінен 8,3-8,6% аралығында тұрақтануы ықтимал.
Продовольствие бағасының баяулауы жалпы көрсеткішке көмектеседі. Бірақ азық-түлік емес тауарлар мен қызметтердегі баға инерциясы жоғары болып қала береді. Сондықтан инфляцияның одан әрі төмендеуі маусымдық факторларға ғана емес, ішкі шығындар мен баға күтулерінің динамикасына да байланысты.
Болжам 2011 жылғы қаңтардан бергі деректерге негізделген. Нәтиже бірнеше тәуелсіз эконометриялық модельдің консенсусымен есептеледі. НБЭИ дерегі бойынша, 2026 жылы жылдық инфляция болжамының орташа айлық қатесі 0,2 пайыздық тармақты, айлық инфляция бойынша 0,03 тармақты құрады.
Материал талдамалық сипатта. Нақты инфляция траекториясы ұсыныс күйзелістері, тариф саясаты, сыртқы бағалар және тұтынушылар мен бизнестің мінез-құлқы салдарынан болжамнан ауытқуы мүмкін.
Бақберген Тоқтасын, Ұлттық экономикалық зерттеулер бюросы, арнайы www.economyKZ.org үшін
